ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası başlayan çatışmalar, Basra Körfezi’nin dünya petrol ticaretindeki en kritik noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini durma noktasına getirdi.New York Times’ın analizine göre, savaşın başladığı yaklaşık iki hafta içinde en az 16 petrol tankeri, yük ve ticari gemi saldırıya uğradı. İran, “geçiş yasağı” ilan ettiği boğazdan geçen gemilerin hedef alınacağını duyurmuştu. Bazı saldırıların sorumluluğunu üstlenen İran’ın ardından Irak’a ait iki petrol tankeri denizde alev aldı.
Petrol Akışı Tarihinin En Büyük Kesintisine Doğru
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni dünya pazarlarına bağlayan kritik bir geçiş noktası. Normalde dünya petrolünün yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor. Savaş öncesinde her gün ortalama 80 petrol tankeri boğazdan geçerken, son saldırılar sonrası bu sayı günde yalnızca bir veya iki gemiye kadar düştü.Çarşamba günü boğaz çevresinde üç ticari gemi vurulurken, saatler sonra Irak açıklarında iki tanker daha hedef alındı. Olayların ardından Irak ve Umman bazı petrol terminallerini geçici olarak kapatma kararı aldı.
Küresel Petrol Piyasasında Büyük Şok
Uluslararası Enerji Ajansı, savaşın küresel petrol piyasasında tarihin en büyük arz kesintilerinden birine yol açtığını açıkladı. Petrol fiyatları savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 40 yükseldi ve varil fiyatı 100 doların üzerine çıktı. Bazı ekonomistler fiyatın 200 dolara kadar çıkabileceği uyarısında bulunurken, ABD başta olmak üzere bazı ülkeler stratejik petrol rezervlerini piyasaya sürmeyi planlıyor.
İran’dan Stratejik Hamle: Hürmüz Boğazı Kartı
Analistler, askeri olarak zayıf olsa da İran’ın ekonomik baskı kurmak amacıyla Hürmüz Boğazı’nı stratejik bir koz olarak kullandığını belirtiyor. İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, göreve geldikten sonra yaptığı ilk açıklamada boğazın kapatılması tehdidini yineleyerek, “Hürmüz Boğazı’nı kapatma kozunun kullanılmaya devam edilmesi gerekiyor.” dedi.Boğazın coğrafyası da İran’a avantaj sağlıyor. En dar noktası yalnızca 32 kilometre genişliğinde ve kıyılara çok yakın. ABD’li askeri yetkililer, boğazın tamamen güvenli hale getirilmesinin askeri açıdan son derece zor olduğunu söylüyor.
Mayın Tehdidi Deniz Trafiğini Daha da Tehlikeli Hale Getiriyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın boğaza deniz mayınları yerleştirmeye başladığını açıkladı. Şu ana kadar ABD güçleri 30 mayın döşeme gemisini hedef aldıklarını duyurdu. Ancak İran’ın yüzlerce küçük tekne kullanarak mayın yerleştirmesi durumunda temizleme operasyonlarının haftalar sürebileceği belirtiliyor. 
About the Author
