ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmaların genişlemesi, küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açtı. Petrol ve doğal gaz fiyatları hızla yükselirken, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlar adeta durma noktasına geldi.
Beş Günde Yüzde 15 Artış
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6 artışla 84,33 dolara, ABD ham petrolü ise 77,19 dolara çıktı. Brent petrol böylece Ocak 2025’ten bu yana en yüksek kapanış seviyesini gördü. Savaşın başladığı cumartesi gününden bu yana petrol fiyatları yaklaşık yüzde 15 artış gösterdi.
Hürmüz Boğazı Kapanma Tehlikesiyle Karşı Karşıya
Küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği durma noktasına geldi. Dünya petrol ve LNG sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’si bu dar geçitten sağlanıyor.İran Devrim Muhafızları, geçmeye çalışan gemileri hedef alacaklarını açıkladı: “Bu bölgeye gelen gemiler ciddi bir karşılık görecek.” Uyarılara rağmen Boğaz’dan geçmeye çalışan 10 petrol tankerinin vurulduğu duyuruldu. Sigorta şirketlerinin risk nedeniyle sevkiyatları sigortalamayı durdurması, tankerlerin rotasını değiştirmesine ve bazı deniz taşımacılığı şirketlerinin geçişleri askıya almasına yol açtı.
Enerji Altyapısı Saldırıların Hedefinde
Çatışmalar sadece sevkiyatı değil, enerji altyapısını da etkiledi. İran, Körfez’de enerji tesisleri ve tankerleri hedef aldı. Katar, tesislerine yönelik saldırılar sonrası LNG üretimini durdururken, İsrail bazı gaz sahalarında üretimi askıya aldı. Suudi Arabistan en büyük rafinerilerinden birini kapattı; Irak ise ihracat sıkıntısı nedeniyle üretimini günde yaklaşık 1,5 milyon varil azalttı. Aramco, bazı sevkiyatları Hürmüz yerine Kızıldeniz üzerinden yönlendirmeye çalışıyor.
Gaz Fiyatları Üç Yılın Zirvesinde
Savaş etkisi yalnızca petrol piyasasıyla sınırlı kalmadı. İngiltere’de referans doğal gaz fiyatı üç yılın en yüksek düzeyine çıktı. Avrupa ve Asya LNG fiyatları sert yükselirken, ABD’de dizel vadeli kontratları yüzde 10’a yakın artış gösterdi. Benzin fiyatları da yükseldi. Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Petrol 100 Doları Görebilir
Goldman Sachs ve Wood Mackenzie, Körfez’de uzun süreli arz kesintisinin petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine çıkarabileceğini öngörüyor. Ancak ABD kaya petrolü üreticileri, fiyat artışına rağmen üretimi kısa sürede artırmanın mümkün olmadığını belirtiyor. Uluslararası Enerji Ajansı’na göre kısa vadede ABD’de devreye girmesi beklenen kuyular, günlük üretimi en fazla 400 bin varil artırabilir; bu rakam, Körfez’den ihraç edilen yaklaşık 20 milyon varillik günlük üretimin yanında oldukça sınırlı.
Tanker Taşımacılığı Rekor Pahalı
Orta Doğu’dan Çin’e petrol taşıyan bir tankerin günlük kiralama bedeli 400 bin doların üzerine çıkarak rekor kırdı. Sigorta maliyetlerindeki artış, taşıma ücretlerini yükselten ana faktör oldu. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’ndan geçecek gemilere ABD koruması ve sigorta primi desteği sağlayacağını açıkladı.Uzmanlar, enerji fiyatlarındaki yükselişin ulaşım, gıda ve sanayi maliyetlerini artırarak küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgası yaratabileceği uyarısında bulunuyor. Trump ise çatışmaların birkaç hafta içinde sona erebileceğini ve savaşın bitmesiyle petrol fiyatlarının yeniden düşeceğini söyledi. 
About the Author
