Suriye’de sahadaki güç dengeleri kısa sürede değişirken, Suriye hükümetinin, uzun süredir ABD desteğiyle varlığını sürdüren Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG) planlı bir süreç sonunda etkisiz hale getirdiği ortaya çıktı. Mevcut tabloda Şam yönetimi, SDG’yi devre dışı bırakırken ABD’nin Suriye’deki öncelikli muhatabı konumuna yükseldi.Reuters’ta yer alan ayrıntılı analiz, Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara’nın komşu ülkelerin desteğini de alarak dikkatli ve çok boyutlu bir diplomasi yürüttüğünü gözler önüne serdi.
ABD Operasyonun Önünde Durmadı
Reuters’a konuşan ve isimlerinin açıklanmasını istemeyen kaynaklara göre, daha önce kamuoyuna yansımayan görüşmeler, ABD’nin Suriye’de güç dengesini kökten değiştiren operasyona engel olmadığını ortaya koydu.Bu süreç, Şara’nın hem ülke genelinde siyasi birliği sağlama hem de Washington için “tercih edilen ortak” haline gelme hedeflerine önemli katkı sundu.
Şara Washington’un Güvenini Kazandı
Kaynaklar, yürütülen temasların Şara’ya iki kritik kazanım sağladığını belirtiyor: Suriye topraklarını tek bir merkezi yönetim altında toplama vaadini hayata geçirmek ve Donald Trump yönetimi dönemindeki ABD için güvenilir bir Suriyeli muhatap olmak.Operasyon, Kürt yetkililerin kuzeydoğuda korumayı hedeflediği fiili özerk yapıyı sona erdirirken, geçmişte El Kaide bağlantılı yapılarla ilişkilendirilen Şara’ya verilen ABD desteğinin sınırlarını da test etti. Ancak süreçten Şam yönetimi güçlenerek çıktı.ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, Washington’un artık SDG’ye ayrı bir rol biçmediğini ve Suriye devletiyle doğrudan ortaklık kurulabileceğini açıkladı. ABD’li bir yetkili ise, “Şara’nın usta bir stratejist olduğu anlaşılıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Entegrasyon Görüşmeleri Çıkmaza Girdi
ABD, 2015’te IŞİD’le mücadele amacıyla kurulan SDG’nin en önemli destekçisiydi. SDG, ilerleyen yıllarda bu bölgede kendi sivil ve askeri kurumlarına sahip özerk bir yapı oluşturdu.Ancak 2024’ün sonlarında Şara güçlerinin Beşar Esad yönetimini devirmesinin ardından, Şam yönetimi SDG kontrolündeki bölgeler dahil olmak üzere ülke genelinde egemenliği tesis etme hedefini açıkladı.2025 boyunca süren entegrasyon görüşmelerinde kayda değer ilerleme sağlanamayınca, askeri seçeneğin öne çıktığı belirtildi.
Şam–Paris Trafiği ve Operasyon Kararı
Kürt yetkililere göre, 4 Ocak’ta Şam’da yapılması planlanan entegrasyon toplantısı bir Suriyeli bakan tarafından aniden sonlandırıldı. Ertesi gün Suriyeli yetkililer, ABD arabuluculuğunda İsrail ile güvenlik görüşmeleri için Paris’e geçti.Paris’teki temaslarda Şam yönetimi, İsrail’i SDG’yi dolaylı biçimde desteklemekle suçladı ve bu tutumun sona erdirilmesini talep etti. Aynı görüşmelerde, SDG’nin elindeki bazı bölgelerin geri alınmasına yönelik sınırlı bir operasyon önerisinin itirazla karşılaşmadığı aktarıldı.
İsrail: Onay Verdik İddiası Yanlış
İsrail’in ABD Büyükelçisi Yechiel Leiter, Paris’teki üçlü görüşmelere bizzat katıldığını belirterek, İsrail’in Suriye ordusunun Kürtlere yönelik operasyonunu hiçbir aşamada onaylamadığını söyledi.
Türkiye’den Şartlı Onay
Suriyeli bir yetkili, Türkiye’den gelen mesajda, Kürt sivillerin korunması şartıyla Washington’un SDG’ye yönelik operasyona karşı çıkmayacağı bilgisinin iletildiğini açıkladı.Türkiye, SDG’yi PKK ile bağlantılı olmakla suçluyor ve bu gerekçeyle Suriye’ye daha önce de askeri müdahalelerde bulunmuştu.Kürt siyasetçi Hadiya Yusuf, “Paris’teki mutabakat bu savaşa yeşil ışık yaktı” ifadelerini kullandı.
ABD Desteği Geri Çekildi
Operasyonun başlamasından iki hafta sonra Washington’un SDG’ye verdiği uzun süreli desteği geri çektiğine dair güçlü sinyaller geldi. 17 Ocak’ta ABD Özel Temsilcisi Barrack’ın Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde SDG Komutanı Mazlum Abdi ile görüştüğü ve ABD çıkarlarının artık SDG’de değil Şara’da olduğunu ilettiği öne sürüldü. SDG cephesi bu iddiayı reddetti.
Ateşkes ve Washington’un Endişesi
Suriye birliklerinin ilerleyişi sırasında ABD ordusu uyarılarda bulunurken, atılan sembolik adımlar Kürtlerin beklentilerini karşılamadı. Kürt yetkililer ABD’yi müttefiklik ilkesine aykırı davranmakla suçladı.19 Ocak’ta ilan edilen ateşkese rağmen ilerlemenin sürmesi Washington’da rahatsızlık yarattı. ABD’li kaynaklar, Kürt sivillere yönelik olası kitlesel şiddet ve yeni yaptırımların gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Şara’dan Son Hamle: Yeni Ateşkes
Şara, Kürtlerin elindeki son yerleşimlere yaklaşılması üzerine yeni bir ateşkes ilan etti. SDG’nin hafta sonuna kadar entegrasyon planı sunması halinde ilerlemenin duracağını açıkladı.ABD’li kaynaklar, bu adımın Washington’u rahatlattığını ve Şara’nın uluslararası alanda “aklandığını” belirtti. Kısa süre sonra Barrack, SDG’nin IŞİD’le mücadeledeki rolünün büyük ölçüde sona erdiğini ve Kürtler için en gerçekçi seçeneğin Şara liderliğindeki yeni Suriye olduğunu söyledi.
News
