ABD Başkanı Donald Trump’ın 23 Mart’ta yaptığı açıklamalarda İran ile görüşmelerin sürdüğünü söylemesi ve enerji altyapısına yönelik saldırıları geçici olarak ertelemesi, uluslararası kamuoyunda olumlu karşılanmış ve savaşın sona erebileceği yorumlarını artırmıştı. Ancak ABD basını, ertelemenin sadece enerji tesislerini kapsadığını ve diğer askeri hedeflere yönelik operasyonların devam edeceğini bildirdi. Trump, enerji şebekesine yönelik saldırı planını beş gün ertelemiş, ancak İran bu sürede ABD ile herhangi bir müzakere yapıldığını yalanlamıştı. Bir ABD yetkilisi, “Enerji tesisleri dışında askeri üsler, donanma ve balistik füze tesisleri için operasyonlar devam edecek” ifadelerini kullandı. Trump’ın İran ile görüşmelerinde İsrail’in yer almadığı da belirtildi.
İran’dan Misilleme: İsrail’e Füze Saldırıları
İran medyası, ABD ve İsrail’in İran’daki iki gaz tesisi ve bir boru hattına saldırdığını öne sürdü. Fars Haber Ajansı, saldırıların İsfahan’daki bir gaz idaresi binası ve basınç düzenleme istasyonunu hedef aldığını, tesislerde kısmi hasar meydana geldiğini duyurdu. Ayrıca, Hürremşehr’deki bir elektrik santralinin gaz boru hattı işleme istasyonunun yakınlarına da mühimmat isabet ettiği belirtildi. İran Devrim Muhafızları, İsrail’in Filistin ve Lübnan’daki sivilleri hedef alması durumunda kuzeyde ve Gazze Şeridi’nde birliklerinin sınırsız şekilde yanıt vereceğini duyurdu.
İran’ın gece yarısından itibaren İsrail’in orta kesimini hedef aldığı füze saldırılarında altı kişinin hafif şekilde yaralandığı açıklandı. İsrail ordusu, füzeleri engellemek için hava savunma sistemlerini devreye soktu. Tel Aviv’de bazı yollar ve binaların zarar gördüğü, füze parçaları ve şarapnellerin üç farklı bölgeye düştüğü kaydedildi. İsrail Sağlık Bakanlığı, savaşın 28 Şubat’tan bu yana 4 bin 829 kişinin yaralanmasına yol açtığını, 111 kişinin hastanede tedavi gördüğünü ve 12 kişinin hayati tehlikesinin bulunduğunu açıkladı. Son 24 saatte ise 122 kişinin İran’ın misilleme saldırılarında yaralandığı bildirildi.
İran’da Siyasi ve Askeri Atamalar
Savaşın 25. gününde İran yönetimi de kadro değişikliklerine gitti. Saldırılarda hayatını kaybeden Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’nin yerine eski Devrim Muhafızları komutanı Muhammed Bakır Zülkadir atandı. Zülkadir, 70 yaşında ve İran-Irak Savaşı’na katılmış bir eski asker. 2010’da ordudan ayrıldıktan sonra yargı sisteminde stratejik ve güvenlik işlerinden sorumlu bakan yardımcısı olarak görev yapmış, ayrıca Mahmud Ahmedinejad döneminde İçişleri Bakan Yardımcılığı yapmıştı. Atama, İran Lideri Mücteba Hamaney’in onayıyla gerçekleşti.
ABD tarafı, İran parlamento başkanı Muhammed Bakır Galibaf’ı potansiyel bir ortak veya gelecekteki lider olarak değerlendirdiğini öne sürüyor. Ancak Galibaf, hiçbir müzakere yapılmadığını ve sahte haberlerle finans ve petrol piyasalarının manipüle edildiğini ifade etti. İran Devrim Muhafızları da Trump’ın açıklamalarını “psikolojik operasyon” olarak nitelendirerek, ABD hedeflerine yönelik yeni saldırı başlattıklarını duyurdu.
Ortadoğu ve Küresel Etkiler
Ortadoğu’daki savaş, uzak Asya’yı da etkiledi. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos, enerji arzına yönelik “yakın tehlike” sebebiyle ulusal enerji acil durumu ilan etti ve temel malların dağıtımı için bir komite kurdu.
Bölgede çatışmalar devam ederken, ABD ve İsrail’in operasyonları ile İran’ın misilleme saldırıları uluslararası gerilimi artırıyor. Enerji tesislerine yönelik saldırıların sürmesi ve karşılıklı füze atışları, savaşın devam edeceğine işaret ediyor. 
About the Author
