Rusya’nın Novorossiysk limanındaki Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu (CPC) terminalinde yükleme bekleyen iki petrol tankerine insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlendi. Reuters’ın haberine göre olay, Karadeniz’de enerji sevkiyatının güvenliğine yönelik endişeleri yeniden gündeme taşıdı.

Delta Harmony ve Matilda Hedef Alındı

Yunan şirketi Delta Tankers tarafından işletilen Delta Harmony tankerinin Tengiz sahasından petrol yüklemesi planlanıyordu. Saldırıya uğrayan bir diğer gemi olan Matilda tankerinin ise Thenamaris şirketi tarafından işletildiği ve Karachaganak sahasından yükleme yapmasının öngörüldüğü belirtildi.

Matilda Saldırıyı Doğruladı: Yaralı Yok

Thenamaris sözcüsü, Matilda gemisinin CPC’den 30 mil açıkta balast suyundayken iki İHA tarafından vurulduğunu doğruladı. Sözcü, “Ön tahminlere göre kimse yaralanmadı. Geminin güverte yapılarında onarılabilir küçük hasarlar meydana geldi. Gemi, denize elverişli olmasına rağmen şu anda bölgeden ayrılıyor” ifadelerini kullandı.

Yangın Hızla Söndürüldü

İki deniz güvenliği kaynağı, saldırı sırasında gemide bir yangın çıktığını ancak hızla söndürüldüğünü aktardı. CPC temsilcileri ise olay hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Zamanlama Kritik: Enerji Güvenliği Tehlikede

Saldırı, bölgedeki enerji arz güvenliği açısından kritik bir dönemde gerçekleşti. Kazakistan petrol ihracatının yaklaşık yüzde 80’inin yapıldığı CPC terminali, Rusya’nın Novorossiysk limanı yakınlarındaki Yuzhnaya Ozereyevka terminaline petrol taşıyor.Daha önce 29 Kasım’da Ukrayna’ya ait bir İHA’nın CPC’nin üç ana şamandırasından birini vurması, Kazakistan’ın petrol ihracatında ve üretiminde düşüşe yol açmıştı. Verilere aşina kaynaklar, 1-12 Ocak tarihleri arasında Karadeniz terminalindeki ihracat kısıtlamaları nedeniyle Kazakistan’ın petrol ve gaz kondensat üretiminin Aralık ayı ortalamasına kıyasla yüzde 35 gerilediğini aktardı. Kazakistan Enerji Bakanlığı da CPC üzerinden petrol ihracatının tek bir şamandıra üzerinden devam ettiğini bildirdi.Son saldırılar, Rusya-Ukrayna savaşının Karadeniz’deki ticari denizcilik ve küresel enerji koridorları üzerindeki baskısını artırdığına işaret ediyor. 

6 Şubat itibarıyla yurt dışından internet üzerinden alınan tüm ürünler gümrük işlemlerine tabi olacak ve beyanname zorunluluğu getirilecek. 30 Euro’luk gümrük muafiyetinin kaldırılmasının ardından bazı ürünlerde fahiş fiyat artışları gözlemlendi. Vatandaşlar sosyal medyada ve çeşitli platformlarda tepkilerini dile getirdi.

Çelik: “Bazı değerlendirmeler yapılabilir”

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, düzenlemeyle ilgili olarak, “Gümrük vergisi uygulamasında esas olan tüketici sağlığı ve ürün güvenliğidir. Haksız rekabete izin vermemek için bu adım atıldı. Teknolojik gerekliliği olan istisnai durumlarda bazı yeni değerlendirmeler yapılabilir. Aşırı fiyatlamalarla ilgili olarak Ticaret Bakanlığı gereken hassasiyeti gösteriyor” dedi.

Oktay Saral: Vatandaş cezalandırılıyor

Vatandaşlardan gelen tepkilerin ardından açıklama yapan Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, uygulamanın amacının yerli üretici ve esnafı korumak olduğunu belirtti. Ancak son dönemde fiyatların ciddi biçimde arttığını vurgulayan Saral, şunları söyledi:

“50 liralık ürün 750 liraya çıkıyorsa, 2 bin 500 liralık cihaz 15 bin liraya satılıyorsa, burada artık koruma değil, açıkça fırsatçılık ve istismar vardır. Elektronik komponentten yedek parçaya kadar pek çok alanda vatandaş adeta cezalandırılmakta, 3 dolarlık ürün için insanlar gümrük müşavirlerine yönlendirilerek binlerce liralık masrafa mecbur bırakılmaktadır. Devletin aldığı her kararın merkezinde millet olmalıdır. Uygulama vatandaşın omzuna yük bindiriyorsa, orada durup samimiyetle hesap yapılmalıdır. Evet, yerli üretici desteklenecektir; ancak bu destek, vatandaş ezilerek değil, adaletle ve ölçüyle sağlanmalıdır.”

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada ABD’nin Grönland’a yönelik girişimlerini değerlendirdi.

“Trump Acele Etmeli” İddiası

ABD’nin Grönland’ı satın almasının “dünya ikliminin değişmesi açısından iyi olabileceğini” öne süren Medvedev, dikkat çekici bir iddiada bulundu. Medvedev, doğrulanmamış bilgilere atıfta bulunarak, kısa süre içinde Grönland’da ani bir referandum yapılabileceğini savundu.Medvedev açıklamasında, “Trump acele etmelidir. Doğrulanmamış bilgilere göre, birkaç gün içinde bir referandum yapılabilir ve 55 bin nüfuslu Grönland’ın tüm sakinleri Rusya’ya katılmak için oy kullanabilir. O zaman her şey biter.” ifadelerini kullandı.

Trump’tan Grönland Mesajları

ABD Başkanı Donald Trump, daha önce Grönland’a ilişkin açıklamalarında, adanın ABD için stratejik öneme sahip olduğunu vurgulamıştı. Trump, “Grönland’ı almazsak Rusya ya da Çin alacak. Ben başkan olduğum sürece bu olmayacak. Askeri varlık yeterli değil, mülkiyete sahip olmanız gerekiyor.” demişti.Trump ayrıca, Çin ve Rusya’ya ait denizaltıların ve savaş gemilerinin Grönland çevresinde faaliyet gösterdiğini belirterek, buna izin vermeyeceklerini ve “bir şekilde Grönland’ı alacaklarını” söylemişti.

NATO ve Danimarka Vurgusu

Grönland’ı alma isteğinin NATO ülkeleri arasındaki birliği zedeleyip zedelemeyeceği yönündeki soruya ise Trump, “Bizim onlara ihtiyacımızdan çok onların bize ihtiyacı var.” yanıtını vermişti.Öte yandan Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland, daha önce ABD’den gelen ve egemenliğin devrini de içeren yaklaşımları net bir şekilde reddetmişti.